Tin tức ›› Bài liên quan
  • Ấm lòng nghe điệu Bài Chòi!

    Ngày đăng: 09/04/2011 08:30

    Tối 5.4, tại Trung tâm Văn hoá tỉnh Bình Định đã diễn ra lễ khai mạc Liên hoan sân khấu Dân ca kịch Bài Chòi chuyên nghiệp toàn quốc 2011.



    Một cảnh trong vở "Thoại Khanh - Châu Tuấn" của đoàn Bình Định

     

    Tham dự lễ khai mạc có đồng chí Lê Tiến Thọ - Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; lãnh đạo các tỉnh Bình Định, Phú Yên... cùng đông đảo người dân trên địa bàn tỉnh Bình Định.'...

    Thể loại Dân ca kịch Bài Chòi hình thành và phát triển trên dải đất Duyên hải Nam Trung Bộ vào khoảng cuối thế kỷ 15, theo bước chân mở mang bờ cõi của chúa Nguyễn. Trong suốt chiều dài thăng trầm 5 thế kỷ, với hình thức sơ khai là trò chơi đánh bài chòi (hay còn gọi là hô bài chòi), Dân ca kịch Bài Chòi trở thành loại hình nghệ thuật dân gian gần gũi, đặc sắc thể hiện tâm tư, tình cảm, cuộc sống sinh hoạt của người dân các tỉnh Duyên hải Nam Trung Bộ.

    Đặc biệt là từ sau năm 1955 - khi một số nghệ sĩ từ khu vực Nam Trung Bộ tập kết ra Bắc và thành lập Đoàn Nghệ thuật Dân ca kịch Bài Chòi chuyên nghiệp. Từ đó, Dân ca kịch Bài Chòi không chỉ gắn với người dân khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ mà còn được nhiều thế hệ người dân trên đất Bắc yêu mến; gắn với nhiều vở kịch tiêu biểu Lâm Sanh – Xuân Nương, Ông Xã - Bà Đội, Vợ Lớn - Vợ Bé, Tống Trân - Cúc Hoa, Phạm Tải - Cúc Hoa. Đặc biệt là vở Thoại Khanh - Châu Tuấn, Nỗi đau tình mẹ... được xem là những tác phẩm kinh điển, đặc sắc của nghệ thuật Dân ca kịch Bài Chòi, làm xúc động bao thế hệ người xem...

    Tuy nhiên, sau khi đất nước được giải phóng, một bộ phận nghệ sĩ Dân ca kịch Bài Chòi quay trở vào Nam; và cùng với sự phát triển của nhiều loại hình nghệ thuật khác, Dân ca kịch Bài Chòi bước vào giai đoạn “thoái trào”. Dân ca kịch Bài Chòi ít được xuất hiện trên ánh đèn sân khấu mà âm thầm sống trong lòng những nghệ sĩ, và bao thế hệ người dân một thời yêu mến gắn bó với loại hình nghệ thuật đặc sắc này.

    Khán giả vẫn còn nặng lòng, còn tình yêu với Dân ca kịch Bài Chòi

    Phục hồi, giữ gìn và phát huy giá trị của loại hình nghệ thuật đặc sắc này là nhiệm vụ khẩn thiết, được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng các đoàn nghệ thuật, các thế hệ nghệ sĩ, diễn viên hết sức quan tâm. Và đó cũng chính là mong mỏi của nhiều thế hệ khán giả, đặc biệt là khán giả khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ.

    3 đoàn nghệ thuật, 6 vở diễn tham dự liên hoan – một con số hết sức khiêm tốn nhưng nó phản ánh thực chất về tình hình có thể nói là “bi đát” của loại hình nghệ thuật “vang bóng một thời” này.

    Tuy nhiên, với những gì đang diễn ra tại Bình Định, những người làm công tác nghệ thuật, bảo tồn, và phát huy bộ môn nghệ thuật này không khỏi lạc quan cho một tương lai tươi sáng. Điều đó được thể hiện ở việc thu hút một lượng lớn khán giả đến xem.

    Phát biểu tại lễ khai mạc, Thứ trưởng Lê Tiến Thọ nhấn mạnh, liên hoan sẽ là dịp tôn vinh, là động lực để các nghệ sĩ sáng tạo, cống hiến nhằm khôi phục, bảo tồn và phát huy những giá trị nghệ thuật đặc sắc của loại hình nghệ thuật Bài Chòi... Đây cũng là dịp để các đơn vị Dân ca kịch Bài Chòi chuyên nghiệp, các nghệ sĩ giao lưu, trao đổi, học tập kinh nghiệm, phương pháp bảo tồn và sáng tạo các giá trị của nghệ thuật Bài Chòi, qua đó tìm hướng đi thích hợp, góp phần gìn giữ, phát huy giá trị của nghệ thuật Bài Chòi, phát triển thành sản phẩm du lịch đặc sắc, hấp dẫn của khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ.

    Đặc biệt là suất diễn vào buổi tối thì hội trường Trung tâm Văn hóa tỉnh Bình Định với sức chứa hàng ngàn khán giả hầu như không còn một chỗ trống. Điều khiến các nhà tổ chức lạc quan hơn là các buổi biểu diễn không chỉ thu hút khán giả lớn tuổi, trung niên mà còn thu hút một lượng rất lớn những thanh thiếu niên – thế hệ mà trước đó đã bị “nghi ngờ” là thờ ơ, không còn yêu mến loại hình nghệ thuật truyền thống này.

    Hàng ngàn khán giả đã say sưa ngồi suốt hơn 2 giờ đồng hồ để lắng nghe những lời ca ngọt ngào, rưng rưng xúc động về nhân tình thế thái, về tình yêu, lòng hiếu thảo... được các nghệ sĩ trẻ thể hiện qua các vở diễn Thoại Khanh - Châu Tuấn, Nỗi đau tình mẹ, Huyền thoại về tiếng hát...

    Những tiếng thút thít, tiếng nấc nghẹn ngào từ dưới khán đài hòa cùng những giọt mồ hôi, giọt nước mắt lăn dài trên gò má những người nghệ sĩ, rộn rã  cùng những tràng pháo tay tán thưởng...

    Một điều hết sức ngạc nhiên là không một ai ra về trước khi vở diễn kết thúc – điều mà chúng ta thường thấy trước đó. Và khi vở diễn kết thúc, khán giả ùa cả lên sân khấu để bắt tay, chúc mừng và chụp ảnh lưu niệm cùng với những nghệ sĩ, khiến ai cũng rưng rưng xúc động...

    Ông Vũ Tiến Thêm - Giám đốc Nhà hát Nghệ thuật truyền thống Khánh Hòa chia sẻ với chúng tôi: “Mừng lắm, mừng vì lớp diễn viên trẻ đã rất vững vàng về tay nghề, mừng vì khán giả còn nặng lòng, còn yêu mến môn nghệ thuật truyền thống này. Nhưng cũng thật băn khoăn là làm sao có những kịch bản hay, hấp dẫn để phục vụ và thu hút khán giả”.

    Tham dự Liên hoan sân khấu Dân ca kịch Bài Chòi chuyên nghiệp toàn quốc 2011 có 3 đơn vị là Nhà hát Nghệ thuật truyền thống Khánh Hoà, Đoàn Dân ca kịch Quảng Nam và Đoàn Dân ca kịch Bình Định. Các vở diễn tham dự liên hoan có chủ đề, nội dung, tư tưởng rõ ràng, phản ánh sâu sắc lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của cha ông, đề cao chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong hai cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc; ca ngợi những nhân tố tích cực, những thành tựu mà Đảng và nhân dân ta đạt được trong công cuộc đổi mới; lên án những hiện tượng tiêu cực đang tồn tại trong đời sống xã hội...

    Nam Phong (từ báo Văn hóa online)